Wieczory Jesienne - cz. III
Władysław Jagiełło. — Panuje wspólnie z Jadwigą. — Wzrost potęgi naszego kraju.
— Ciekawy jestem bardzo, czy też ten Jagiełło dotrzymał swoich obietnic — ozwał się Staś najpierwszy.
— Tylko, mój Stasiu, nie przerywaj mamie swojemi pytaniami, to się prędzej dowiesz — napomniała go Marynia.
— Mamuniu, ja nic a nic pytać -się nie będę, tylko pilnie słuchać — dorzuciła ze swej strony, tuląc się do matki Helenka.
— Dobrze więc, moje dzieci, zaraz zaspokoję waszę ciekawość. Otóż Jagiełło nie zawiódł oczekiwania i spełniał wszystko, do czego się tylko zobowiązał. Przez całe swe panowanie myślał, żeby jaknajściślej połączyć z nami Litwę, chociaż miał on i to na myśli, aby swojemu rodowi zapewnić panowanie nad Polską, a tem samem utrwalić władzę królewską. Prócz tego jeszcze, pragnął jaknajprędzej pokonać Krzyżaków, a wiedział dobrze o tem, że przyjęciem chrztu świętego, zatamuje drogę wszelkim ich napadom na Litwę, którą iak wiecie, pod pozorem rozszerzenia wiary św. ciągle rabowali.
Najpierw jednak, trzeba było uspokoić rozruchy w Wielkopolsce. Wielkopolanie bowiem, niezadowoleni z tego, że obrano Jadwigę, nie chcieli ani jej, ani Jagielle złożyć przysięgi. Musiano za te bunty niejednego ukarać, obok winnych, dostało się i niewinnym. Raz w jednej wsi zabrano bydło i cały dobytek nieszczęśliwym jej mieszkańcom. Dopiero gdy Jadwiga usłyszała płacz i narzekania, uprosiła, że im wrócono zabrane mienie. Gdy dla zaspokojenia królowej doniesiono, że pokrzywdzeni wynagrodzeni zostali, rzekła: Zwrócono im dobytek, ale któż im łzy wylane powróci? Wyrazy te dowodzą, jak miała dobre serce ta zacna pani, i jak rozumiała niedolę, co rzadko się zdarza tym, którzy sami nigdy jej nie zaznali.
Po uspokojeniu Wielkopolski, Jagiełło i Jadwiga w towarzystwie wielu księży, ruszyli na Litwę, zabierając ze sobą ogromną ilość pięknej białej odzieży, którą obdarzali nowo nawróconych.
Po przybyciu Jagiełło ogłosił, że wszyscy bojarowie i rycerze litewscy, którzy przyjmą chrzest św., będą używać tych samych praw, jakie mają Polacy. Prócz tego nakłaniał ich i przedstawiał, że z przyjęciem chrztu, pozbędą się odwiecznych swych wrogów, to jest Krzyżaków, a wyrzekłszy się błędów pogaństwa, staną się takim potężnym narodem, jak wszyscy ich sąsiedzi. Naturalnie, że byli tacy, którzy pomimo tego wszystkiego, pozostali w dawnych błędach i płakali zniszczonych i spalonych świątyń, gajów i zwierząt, którym jako poganie cześć